Facebook 
Youtube Nằm ở xã Kim Bon, tỉnh Sơn La, bản Suối Vạch là nơi sinh sống của hơn 200 hộ đồng bào dân tộc Mông. Trên vùng đất dốc quanh năm gió núi, mây phủ, bà con vẫn bền bỉ bám bản, gây dựng sinh kế từ chăn nuôi. Nhiều năm qua, người dân Suối Vạch phát triển mạnh đàn gia súc, riêng đàn bò đã lên tới gần 900 con, cùng hơn 100 con trâu và ngựa.
Ông Phàng A Lầu, Chi hội trưởng Hội Nông dân bản Suối Vạch, chia sẻ: Suối Vạch là bản có đàn bò nhiều nhất xã Kim Bon. Với bà con nơi đây, chăn nuôi vẫn là nguồn thu chính, nhưng diện tích đất chăn nuôi ít, chủ yếu bà con chăn dắt, kỹ thuật còn hạn chế nên hiệu quả chưa cao.
Việc tiêm phòng cũng gặp nhiều khó khăn. Cán bộ thú y có nhưng ít, không xuống bản thường xuyên, bà con phần lớn vẫn dựa vào kinh nghiệm truyền lại, nên khi dịch bệnh xảy ra thường lúng túng. Gần đây, nhiều hộ đã bắt đầu thay đổi cách làm, chuyển dần từ chăn thả sang nuôi nhốt, song chuồng trại vẫn còn tạm bợ, điều kiện thiếu thốn nên trâu bò gầy yếu, dễ nhiễm bệnh.
Cộng thêm, không có đất trồng cỏ nên nguồn thức ăn eo hẹp, cả bản chỉ có khoảng 3ha cỏ voi, còn lại là tận dụng rơm rạ, cây ngô.... nên thức ăn chưa đủ cho đàn gia súc.
“Năm nay, bản đã xuất hiện bệnh viêm da nổi cục trên đàn bò nên người dân lo lắng lắm. Như gia đình tôi có 13 con bò, thì có tới 5-6 con có dấu hiệu nhiễm bệnh. Tôi cũng chủ động làm chuồng để nuôi nhốt, nhưng do điều kiện kinh tế còn khó khăn nên mới dựng tạm, chưa được kiên cố, sạch sẽ như yêu cầu. Bà con rất mong Nhà nước hỗ trợ thêm thuốc phòng bệnh và tập huấn kỹ thuật chăm sóc để bảo vệ đàn vật nuôi.” - ông Phàng A Lầu nói.
Thực tế mà ông Lầu chia sẻ cũng là tình hình chung của nhiều bản làng vùng cao, nơi điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, hạ tầng còn thiếu, trong khi người dân phụ thuộc chủ yếu vào chăn nuôi. Chính quyền địa phương vì vậy luôn xem công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn gia súc là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển nông nghiệp.
Ông Đinh Văn Tư, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bon, cho biết: Kim Bon là xã thuần nông, toàn xã hiện có hơn 7.000 con trâu, bò; trên 1.700 con lợn và gần 38.000 con gia cầm. Trong đó, Suối Vạch là bản có đàn bò khá lớn, chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng đàn gia súc của Kim Bon.
Để chủ động phòng bệnh cho đàn vật nuôi, hàng năm, xã đều xây dựng kế hoạch tiêm phòng định kỳ cho đàn gia súc, gia cầm; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức phòng, chống dịch bệnh, không thả rông đàn gia súc, giữ vệ sinh chuồng trại, đảm bảo tỷ lệ đàn vật nuôi phát triển khỏe mạnh, ổn định.
Bước vào mùa rét, xã cũng chỉ đạo các bản hướng dẫn bà con che chắn chuồng trại, bổ sung thức ăn tinh, ủ ấm nền chuồng, đảm bảo đàn trâu, bò không bị đói, rét. Các hộ được khuyến cáo không chăn thả trong những ngày nhiệt độ xuống thấp; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như rơm, thân ngô, lá chuối... để ủ men, làm thức ăn cho gia súc trong mùa đông.
Cùng với đó, xã khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng cỏ chăn nuôi, hiện nhiều hộ đã chủ động trồng thêm cỏ voi, góp phần cải thiện nguồn thức ăn, giúp đàn vật nuôi duy trì thể trạng tốt hơn trong điều kiện khắc nghiệt.
Tuy nhiên, do địa hình chia cắt, đường sá đi lại khó khăn, lực lượng thú y bản mỏng nên việc kiểm soát dịch bệnh vẫn gặp nhiều trở ngại. Dịch bệnh trên gia súc, gia cầm vẫn xuất hiện rải rác; trong khi một bộ phận người dân còn chủ quan, chưa quan tâm đúng mức đến việc phòng bệnh cho đàn vật nuôi.
Điều quan trọng nhất, theo Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bon, là phải thay đổi nhận thức. “Bà con cần hiểu, phòng dịch không chỉ bằng vaccine mà còn ở việc giữ vệ sinh chuồng trại, xử lý chất thải, không thả rông trâu bò. Chính quyền xã sẽ tiếp tục phối hợp với cán bộ thú y để tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho các bản, từng bước nâng cao ý thức, thay đổi tập quán chăn nuôi của người dân,” ông Đinh Văn Tư nhấn mạnh.
Dù còn không ít khó khăn, nhưng với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương, bà con Kim Bon đã dần quan tâm hơn đến việc phòng dịch và chăm sóc đàn vật nuôi. Những chuyển biến ấy tuy nhỏ, nhưng là tín hiệu tích cực, cho thấy người dân vùng cao đang từng bước thay đổi cách nghĩ, cách làm, từ chăn nuôi theo tập quán sang hướng an toàn, chủ động và bền vững hơn trong sản xuất.
Nguồn: Nguyễn Nga (Báo Nông nghiệp Môi trường)
